بررسی شاخص‌های عملکرد آبیاری در شبکه آبیاری درودزن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس

2 دانشیار بخش مهندسی آب دانشگاه شیراز

چکیده

عملکرد بسیاری از شبکه­های آبیاری در دنیا پایین است که بررسی مشکلات این شبکه­ها از اولویت­های
کشاورزی هر کشور به شمار می­آید.  در تحقیق حاضر، عملکرد شبکه از لحاظ توزیع آب در قسمتی از شبکه آبیاری
درودزن در استان فارس بررسی شده است.  برای این ارزیابی­ها از شاخص­هایی مانند نسبت عملکرد تحویل
(Delivery Performance Ratio)، بازده و عدالت توزیع مکانی و زمانی آب استفاده شده است.  این شاخص­ها در دو حالت با استفاده از سطوح زیرکشت واقعی و سطوح زیر کشت قراردادی تعیین و بررسی شد که برای این کار در سه فصل آبیاری مختلف مقادیر آب تحویلی به کانال­های درجه 3 در کانال اردیبهشت اندازه­گیری گردید.  نتایج نشان می­دهد که کانال مورد مطالعه از لحاظ عدالت توزیع مکانی و زمانی آب عملکرد خوبی ندارد و کانال­های بالادست بیش از کانال­های پایین­دست آب برداشت می­کنند.  همچنین تفاوت سطوح زیرکشت قراردادی با سطوح زیرکشت واقعی باعث می­شود که تفاوت شاخص­های عملکرد بسیار زیاد باشد که در بررسی­ها باید به این موضوع توجه شود.

کلیدواژه‌ها


Bos, M. G. 1997. Performance indicators for irrigation and drainage. Irrig. and Drain. Sys. 11:
119-137.
Bos, M. G. and Nugteren, J. N. 1982. On irrigation efficiencies. International Institute for Land Reclamation and Improvement. ILRI. publication 19.
Javan, M., Sanaee - Jahromi, S. and Fiuzat, A. A. 2002. Quantifying management of irrigation and drainage systems. J. Irrig. Drain. Eng. 128(1): 19-25. (in Farsi)
Molden, D. J., Sakhtivadivel, R., Perry, C. J., de Fraiture, C. and  Kloezen, W. H. 1998. Indicators for comparing performance of irrigated agricultural systems. IWMI Res. Rep. No. 20. Colombo. Sri Lanka.
Molden, D. J. and Gates, T. K. 1990. Performance measures for evaluation of irrigation-water-delivery systems. J. Irrig. Drain. Eng. 116(6): 804-823.
Safarinezhad, D. 1991. Discharge algorithms for canal radial gates. M.Sc. Thesis. Shiraz University. Shiraz. Iran. (in Farsi)
Salemi, H. R. 1995. Evaluation of hydraulic performance and operation of flow control structures in Doroodzan and Zayandeh-Rood irrigation networks. M.Sc. Thesis. Shiraz University. Shiraz. Iran. (in Farsi)
Sanaee - Jahromi, S., Feyen, J., Wyseure, G. and Javan, M. 2001. Approach to the evaluation of undependable delivery of water in irrigation schemes. Irrig. Drain. Sys. 15: 197-213.
Sanaee - Jahromi, S. and Feyen, J. 2001. Spatial and temporal variability performance of the water delivery in irrigation schemes. Irrig. Drain. Sys. 15: 215-233.
Sanaee-Jahromi, S., Depeweg, H. and Feyen, J. 2000. Water delivery performance in the Doroodzan Irrigation Scheme, Iran. Irrig. Drain. Sys. 14(3): 207-222.
Shahrokhnia, M. A. and Javan, M. 2005. Performance assessment of Doroodzan irrigation network by steady state hydraulic modeling. Irrig. Drain. Sys. 19: 189-206.
Shahrokhnia, M. A. and Javan, M. 2003. Assessment of delivery structures' sensitivities in Doroodzan irrigation system by mathematical modeling. Proceedings of the 11th Congress of the Iranian National Committee on Irrigation and Drainage. Dec. 20-21. Tehran. Iran. (in Farsi)