مقایسه روش‌های مختلف تهیه بستر بذر تحت شرایط خشک بر عملکرد ذرت دانه‌ای بعد از گندم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس

2 دانشیار گروه مکانیک ماشین‌های کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز

چکیده

دقیق‌ترین راه برای ارزیابی کارایی ماشین­های کشاورزی، آزمایش آنها در شرایط خاص منطقه‌ای و اقلیمی است.  به همین جهت در یک آزمون، تأثیر پنج روش مختلف تهیة بستر با گاوآهن برگردان‌دار و بشقابی به همراه ادوات مختلف خاک‌ورزی ثانویه بر تغییر شرایط فیزیکی خاک و عملکرد ذرت دانه‌ای در ایستگاه تحقیقات کشاورزی داراب، با متوسط بارندگی سالیانه 220 میلی‌متر، به مدت 2 سال مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفت. در این آزمایش، از طرح بلوک­های کامل تصادفی با 5 تیمار و 4 تکرار استفاده شد.  تیمارها عبارت بودند از: الف) گاوآهن برگردان­دار+ دو مرتبه دیسک (شاهد)؛ ب) گاوآهن بشقابی+ یکمرتبه دیسک؛ ج) گاوآهن بشقابی+ دو مرتبه دیسک؛ د) گاوآهن بشقابی+ خاک­ورز دوار و ه) گاوآهن برگردان‌دار+ خاک­ورز دوار.  در هر یک از تیمارها متوسط قطر وزنی کلوخه‌ها، ظرفیت مزرعه‌ای مؤثر ادوات خاک‌ورزی اولیه و ثانویه، تعداد بوته در واحد سطح، عملکرد و اجزای عملکرد (تعداد دانه در بلال، وزن هزاردانه) اندازه‌گیری شد.  نتایج نشان می­دهد که متوسط قطر وزنی کلوخه‌های حاصل از شخم در اثر کاربرد گاوآهن برگردان‌دار و بشقابی اختلاف معنی‌داری با یکدیگر دارند.  بررسی‌ها همچنین نشان می­دهد که بین متوسط قطر وزنی کلوخه­های حاصل از عملیات خاک‌ورزی ثانویه با دستگاه خاک­ورز دوار در کرت­های شخم خورده با گاوآهن برگردان‌دار و بشقابی اختلاف معنی­داری وجود دارد.  همچنین کاربرد دستگاه خاک­ورز دوار یک­مرتبه در عملیات خاک‌ورزی ثانویه موجب تولید حداقل مقدار متوسط قطر وزنی کلوخه‌ نسبت به شرایطی می­شود که عملیات دیسک­زنی دو مرتبه و با دیسک متقارن انجام شود.  میزان عملکرد دانه ذرت در شرایطی که زمین با استفاده از گاوآهن بشقابی و دو مرتبه دیسک‌زنی تهیه شود نسبت به سایر تیمارها بیشتر است.  در این آزمایش مشخص شد که با افزایش تعداد بوته در واحد سطح، تعداد دانه در بلال و وزن هزار دانه کاهش می­یابد.

کلیدواژه‌ها


Akintoye, H. A., Lucas, E. O. and Kling, J. G. 1997. Effect of density of planting and time of
   nitrogen application on maize varieties in different ecological zones of West Africa. Commum.
   Soil. Sci. Plant Anal. 28: 1163-1175.

Andrade, F. H., Uhart, S. A. and Frugone, M. I. 1993. Intercepted radiation at flowering and
   kernel number in maize: shade vcrsus plant density effects. Crop Sci. 33: 482-485.

Anon. 1993. Test codes and procedures for farm machinary technical series. RNAM. 12: 279.

Ashrafizadeh, R., Afarinesh, A. 2003. Evaluation soil compaction effect and tillage way on maize
   yield and physical characteristics of soil. Proceeding of Conference on Cereal Tillage Tasks.
   (in Farsi)

Ayvani, A. 1997. Evaluation of performance moldboard and disk plows at three soil type and
   three moisture level. M.Sc. Thesis. Shiraz university. Shiraz. Iran. (in Farsi)

Gill, W. and Mcrry, W. F. 1960. Relation of size of cut to tillage tool efficiency. Agr. Eng. 41:
    372-374.

Hendrick, A. 1988. CRC Hand book in Agriculture. Vol. 1. Boca Raton, CRC. Press.

Kepner, R. A. and Barger, E. L. 1978. Principles of Farm Machinary. Chapter 5. The AVI
  Publishing Company.

Luttrel, D. H., Bockho, C. W. and Lovely, W. G. 1964. The effect of tillage operation on soil
   physical condition. ASAE. Paper. 64-103.

Najafinejad, H. and Rostami, M. A. 2003. The effect of different tillage methods on yield and
   yield components of corn and physical characteristics of soil. Proceeding of Conference on Cereal
   Tillage Tasks. (in Farsi)

Nasr, H. and Selles, F. 1995. Seeding emergence as influenced by aggrigate size, bulk density and
   penetration resistance of the seedbed. Soil and Till. Res. 34: 61-76.

Poneleit. G. M., Egli, D. B. and Reicosky, D. A. 1980. Variation and associations of kernel growth
  characteristics in maize populations. Crop Sci. 20: 766-770.

Robinson, D. L. and Murply, L. S. 1972. Influence of nitrogen, phosphorous and plant population
  on yield and quality of forage corn. Agron. J. 64: 349-351.

Sadeghi, H., Bahrani, M. J. 2001. Effect of plant density and nitrogen rate on yield and yield
   components of corn. Iranian J. Crop Sci. 3(2): 1-11. (in Farsi)

Sayedi, A. 1999. Effect of plant density and distribution methods of nitrogen on corn yield. M.Sc.
  Thesis. Shiraz University. Shiraz. Iran. (in Farsi)

Solhjou, A., Loghavi, M. L., Ahmadi, H. and Roozbeh, M. 2001. The effects of moisture content
   and plowing depth on soil pulverization and reduction of secondary tillage. J. Agric. Eng. Res.
   2(6): 1-12. (in Farsi)

Tahan, Y., Hassan, H. M. and Hammadi, I. A. 1992. Effect of plowing depths using different plow
   type on some physical properties of soil. AM A. 23(4): 21-24.

Ulger, A. C., Ibrikci, H. and Gűzel, N. 1997. Influence of nitrogen rates and row spacing on corn
   yield, protein content, and other plant parameters. J. Plant Nutr. 20: 1697-1709.

Zareeian, S. 1985. The effect of soil moisture on moldboard draft and degree of soil pulverization.
   Iranian J. Agric. Sci. 16: 4-11.