ارزیابی مدل FROSTPRO در مبارزه با سرمازدگی درختان هلو به وسیله آبیاری بارانی خودکار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه شیرا

2 دانشجوی سابق کارشناسی‌ارشد (مربی فعلی در دانشگاه آزاد شوشتر)

3 استاد بخش مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز

چکیده

بشر همواره سعی کرده است محیط را با توجه به نیازهای خود کنترل کند.  یکی از پدیده‌هایی که بشر همواره با آن مبارزه کرده سرمازدگی گیاهان است.  یکی از عمده‌ترین روش‌های مبارزه با این پدیده آبیاری بارانی است که اساس آن تأثیر گرم‌کنندگی پوشش یخ ناشی از آب پاشیده شده روی اندام‌های گیاهی است.  به منظور بررسی تأثیر این روش، یک سیستم بالادرختی خودکار در بخشی از باغ هلو و در قطعه‌ای به مساحت 1700 متر مربع در باجگاه (استان فارس) اجرا و تأثیر آن در مبارزه با سرمازدگی بررسی شد.  قسمت دیگری از باغ به مساحت 1000 متر مربع به عنوان شاهد در نظر گرفته شد.  از آنجایی که مهم‌ترین نکته در این روش مدیریت صحیح آب مصرفی توسط آبپاش‌هاست از مدل FROSTPRO جهت تعیین شدت پاشش بهینة مورد نیاز استفاده گردید و با توجه به پارامترهای محیطی و گیاهی مقدار آب مصرفی به میزان 12 میلی‌متر بر ساعت به دست آمد که تأمین آن اساس طراحی سیستم را تشکیل ‌داد.  پس از آن، سیستم مجهز به سیستم کنترل خودکار گردید و طی سه واقعة سرمازدگی در بهار 1382 و سه واقعه سرمازدگی دیگر در بهار 83 مورد آزمایش قرار گرفت که در هر سه مورد در سال‌های متوالی دما‌ در بلوک شاهد به زیر دمای بحرانی تنظیم شده (5/1- درجة سانتی‌گراد) رسید در حالی که در بلوک تحت آبیاری دما در حدی بالاتر از دما‌ بحرانی نگه داشته شد، در مقایسة دو تیمار نشان داده شده که در بلوک تحت آبیاری در سال 82 تنها 12 درصد و در بلوک شاهد 5/41 درصد شکوفه‌ها از بین رفتند و محصول درختان حفاظت شده 36 درصد بیشتر شد.  نتایج حاصل از درصد شکوفه‌های زنده و همچنین تولید محصول بیشتر به علاوه اختلاف مشاهده شده بین دماهای ثبت شده نشانگر مؤثر بودن سیستم در پیشگیری از سرمازدگی درختان هلو در منطقة مورد مطالعه است. 

کلیدواژه‌ها


1-      Barfield, B. J. and Gerber, J. F. 1979. Modifying the Aerial Environmental ofCrops. St. Joseph. MI: ASAE.

2-      Businger, J. A. 1965. Frost protection with irrigation. Agric. Meteorology. 6(28):
74-80.

3-      Cranney, J. R. 1996. Apple crop outlook. Am. Fruit Grower. 116(9):6-7.

4-      Gerber, J. F. and Harrison, D. S. 1964. Sprinkler irrigation for cold protection of citrus. Trans. of the ASAE. 7,464-468.

5-      Gerber, J. F. and Martsolf, J. D. 1964. Sprinkling for frost and cold protection. Modification of the Aerial Environment of Crops. St. Joseph. Mich. ASAE.

6-      Hamer, P. J. C. 1980. An automated sprinkler system giving variable irrigation rates matched to measured frost protection needs. Agric. Meteorol. 21,281-293.

7-      Heisey, L. W., Heinemann, P. H., Morrow, C. T. and Crassweller, R. M. 1994. Automation of an intermittent overhead irrigation frost protection system for an apple orchard. Applied Eng. in Agric. 10(5): 669- 675.

8-      Koc, A. B., Heinemann, P. H., Crassweller, R. M. and Morrow, C. T. 2000. Automated cycled sprinkler irrigation system for frost protection of apple buds. Applied Eng. in Agric. 16(3): 231-240.

9-      Perry, K. B. 1979. Evaluation and refinement of sprinkler application rate models used in frost protection. ph.D. Thesis. Pennsylvania State University. University Park.

10-  Perry, K. B. 1986. FROSTPRO, A model of overhead irrigation rates for frost/freeze protection of apple orchards. Hort. Sci. 21(4):1060-1061.

11-   Stombaugh, T. S., Heinemann, P. H. Marrow, C. T. and Goulart, B. l. 1992. Automation of a pulsed irrigation system for frost protection of strawberries.Applied Eng. in Agric. 8(5): 597-602.

12-   Westwood, M. N. 1991. Temper-Zone Pomology. Translated by: Rasoolzadegan. Isfahan University of Tchnology. Isfahan. Iran. (in Farsi)