ارزیابی مؤلفه‌های مختلف مؤثر بر آب‌بها و ارزش اقتصادی آب در تولید مرکبات با سیستم‌های قطره‌ا‌ی (مطالعه موردی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار بخش مدیریت مناطق بیابانی دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

چکیده

آب در تولید فرآورده‌های کشاورزی، به ویژه در مناطق خشک، نقش کلیدی دارد.  به همین دلیل تحقیق حاضر به تجزیه و تحلیل اجزای هزینه و اجزای ارزش آب، قیمت تمام شدة آب، آب‌بها، و نگاه اقتصادی به آب می‌پردازد.  برای این منظور، در منطقة داراب حجم آب کاربردی باغداران اندازه‌گیری و بر پایة داده‌های طولانی ‌مدت اقلیمی منطقه نیاز آبی با سه روش  برآورد شد.  اجزای هزینه‌های آب با بهره‌گیری از روش‌های اقتصاد مهندسی محاسبه و  اجزای ارزش کل اقتصادی آب با مؤلفه­های مربوطه بررسی شد.  با در نظر گرفتن حجم متوسط آب تأمین شده از هر حلقه چاه و نرخ‌های مختلف برگشت سرمایه، قیمت تمام شدة آب و جایگاه آب در هزینه‌های تولید و ارزش تولید نهایی آن در منطقه تعیین گردید.  با مشخص شدن ارزش آب در تولید مرکبات و هزینه‌های تمام شدة آن و ارزش تولید نهایی، قیمتی برای آب با روش قطره‌ای در تولید مرکبات پیشنهاد شد.  در این مطالعه، با در نظر گرفتن نرخ 20 درصد  برای بازگشت سرمایه، قیمت تمام شده آب 5/319 ریال، ارزش آب 824 ریال، ارزش تولید نهایی آب 4/374 ریال، و آب‌بها یا قیمت فروش آب برابر 55 ریال در هر متر مکعب برآورد گردید.  این تحقیق نشان می­دهد که ارزش واقعی آب در منطقه به مراتب بیش از قیمت تمام شدة آب و قیمت پیشنهادی آب بهاست که نشان دهنده بالا بودن ارزش آب در منطقه است

کلیدواژه‌ها


- Abdeshahi, A. 1998. Economic evaluation of citrus production and citrus export in Fars    province. M. Sc. Thesis. Department of economic. College of Agriculture. University of Shiraz. (In Farsi)

2- Akrami, M. T. 1995. Participation of farmers in irrigation management, Proccedings of 8th conference of Iranian National Commossion on Irrigation and Drainage on management of quality and quantity of water use. Tehran. October 23-24. 3-16.(In Farsi)

3- Anon. 1997.The straregies of national water resource management in country. Study Commission of  National Water Management Strategies. J. of Water and Development. 17, 51-63. (In Farsi)

 

4- Asfandiary, A. 1992. Water as an economic good.  J. of Water and Development. 1(2): 81-87. (In Farsi)

5- Chizary, H. and Mirzai, H. 1998. Economic evaluation of drip irrigation system and its rol in pricing of agricultural water in pistashio of Rafsenjan orchards. The 7th Conference on Irrigation and Evaporation Reduction. University of Shahid Bahonar. March 1-3. 127-140. (In Farsi)

6- Farshi, A. A., Shariati, R., Jarollahi, R., Ghaemi, M. R., Shahabifar, M. and Tavalai, M. 1996. Estimation of water requirements of plants and orchards. Ministry of Jehade- Keshavarzi. Institute of  Agricultural Resaerch, Education and Extention. (In Farsi)

7- Jahani, A. and Asfandiary, A. (translator). 1999. Water as a social and economic good, how it can be applicable practically. Published by the Ministry of Energy. (In Farsi)

8- Hassanli, A. M. and Sepaskha, A. R. 1999. Evaluation of drip irrigation systems: a case study of citrus orchards in Darab. J. Sci. and Tech. of Agric. and Natural Sci. The Technology University of Esfahan. 4(2): 13-20. (In Farsi)

9- Hassanli, A. M. 2001. Drip irigation systems in providing citrus water requirements in arid and semi-arid regions. J. of Agric. and Natural Sci. 9(2). 117-127. (In Farsi)

10- Keshavarz, A. and Sadeghzadeh, K. 1999. Management of water in agriculture sector, estimation of demand for future, droughts, the present situation and the future prospective and solutions for optimum use of water. Agricultural Resaerch, Education and Extention. (In Farsi)

11- Khosravi, A. 1994. The role of extension in increasing the irrigation efficiency and agricultural production. The 1st Conference on Scheduling and Policy Making of Infrastructur Affairs (Water and Soil) in Agricultural Sector. September 17-19.
313-332. (In Farsi)

12- Maasumi Alamuti. (translator). 1992. Agricultural water pricing in India. J. of Water and Development. 1(2): 63-72. (In Farsi)

13- Marvdashti, M. N. and Farjud, M. R. 1995. Estimation of  Agricultural Water Price in Sarvestan plane in Fars province. J. of Water and Development. Vol. 4. 

14- Soltani, Gh. 1993. Irrigation Scheduling for Optimum use of Water Resources in Iran. The 1st Conference on Scheduling and Policy Making of Infrastructur Affairs (Water and Soil) in Agricultural Sector. September 17-19. 43-54.

15- Tavakoli, M. H. 1989. Feasibility report of  water resources in Darab plane watershed. The center of watr resource study. Water Organization of Fars. (In Farsi)