تأثیر کم‌آبیاری به روش جویچه‌ای یک در میان در مراحل مختلف رشد سیب‌زمینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سمنان (شاهرود

2 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر مرکز تحقیقات کشاورزی سمنان (شاهرود)

چکیده

به منظور بررسی تاثیر آبیاری جویچه­ای یک در میان بر عملکرد سیب‌زمینی و ارزیابی اقتصادی آن، طرحی در قالب بلوک­های کامل تصادفی طی سال­های 1382 و 1383 در اراضی مرکز تحقیقات کشاورزی سمنان (شاهرود) اجرا شد.  تیمارهای مورد بررسی عبارت بودند از:  1- آبیاری معمولی تمام جویچه­ها، 2- آبیاری جویچه­ها یک در میان ثابت، 3- آبیاری جویچه­ها یک در میان متغیر،4- آبیاری جویچه­ها یک در میان ثابت تا ابتدای مرحلة تشکیل غده­، 5- آبیاری جویچه­ها یک در میان ثابت تا انتهای مرحلة تشکیل غده، 6- آبیاری جویچه­ها یک در میان متغیر تا ابتدای مرحلة تشکیل غده، و 7- آبیاری جویچه­ها یک در میان متغیر تا انتهای مرحلة تشکیل غده.  در هر نوبت آبیاری، حجم آب مورد نیاز براساس روش پنمن- مانتیس محاسبه و با استفاده از کنتور حجمی و لوله­های پلی‌اتیلن در اختیار هر تیمار قرار داده شد.  نتایج دو سال آزمایش نشان دادکه در تیمارهای آبیاری جویچه­ای یک در میان ثابت و متغیر (تیمارهای 2و3)، ارتفاع بوته، تعداد غده در هر بوته، متوسط وزن غده­ها و در نهایت عملکرد محصول به شدت کاهش یافته است.  بین تیمار آبیاری معمولی تمام جویچه‌ها (تیمار 1) و سایر تیمارها (تیمارهای 4، 5، 6، 7) از نظر صفات مورد بررسی اختلاف معنی­دار مشاهده نشد.  بنابراین، با مدیریت مناسب آبیاری می­توان در مراحل اولیة رشد و حتی تا انتهای مرحلة تشکیل غده مصرف آب را کاهش داد بی­آنکه تاثیری معنی­دار در کاهش عملکرد داشته باشد.  برای تحلیل اقتصادی از روش بودجه­بندی جزیی و شاخص نسبت درآمد ناخالص به هزینة تولید استفاده شد.  در تجزیه و تحلیل اقتصادی مشخص شد که تیمار 7 دارای نسبت درآمد ناخالص به هزینه تولید برابر 03/3  است و مصرف آب در آن به جای 7/8634  متر مکعب (تیمار1)، 7250 متر مکعب در هکتار است (16 درصد کاهش یا صرفه­جویی حدود 7/1384 متر مکعب در هکتار).  بنابراین توصیه می‌شود آبیاری بر اساس تیمار 7  انجام گیرد تا بدون نقصان معنی­دار عملکرد، ضمن صرفه­جویی در مصرف آب،
هزینه­های کارگری مربوط به آبیاری نیز کاهش یابد.   

کلیدواژه‌ها


Arabzadeh, B. and Tavakoli, A. 2006. Economic analysis of deficit irrigation management for rice in direct dry seeded farming. J. Agric.  Eng.  Res. 7(26): 99-110. (in Farsi)  

Deblonde,P. M. K. and Ledent, J. F. 2001.Effect of moderate drought condition on green leaf number,Stem height, leaf lengh and tuber yield of potato cultivars. Europ. J.  Agron. 14, 31-41.

Fabeiro, C., Santa Olalla, F. M. and Juan, J. A. 2001. Yield and size of deficit irrigated potatoes. Agric. Water Manag. 48(3): 255-266.

Fishbach, P. E. and Mulliner, H. R. 1974. Every-other furrow  irrigation of corn. Trans.ASAE. 17(3): 426- 428.

Haghighat, S. 2001. The effect of  irrigation regimes on yield and quality of potatoes. J. Soil Water. 12(10): 29-35. (in Farsi)  

Haverkort, A. J., Waart, M. V. D. and Bodlaender, K. R. A. 1990. The effect of early drought stress on numbers of tubers and stolons of potato in controlled and field conditions. Potato Res. 33(1): 84-96.  

Karafyllidis, D. I., Starropoulos, N. and Georakis, D. 1991. The effect of water stress on yield capacity of potato crop and subsequent performance of seed tuber. Potato Res. 39(2): 153-163.

Khajehabdollahi, M. H. and Sepaskhah, A. 1995. Economic investigation of alternate furrow irrigation intervals for maize (Zea mays L.). Water and Development. 4(4): 54-60. (in Farsi)

Kheirabi, J., Tavakkoli, A., Entesari, M. and Salamat, A. 1996. Deficit irrigation manual. Iranian National Committee on Irrigation and Drainage. Tehran. Iran. (in Farsi)

Kheirabi, J., Tavakkoli, A., Entesari, M. and Salamat, A. 1997. Theoretical and practical aspects of Penman-Monteith method. Iranian National Committee on Irrigation and Drainage. Tehran. Iran. (in Farsi)

Khorramian, M. 2002. Effect of deficit irrigation by alternate furrow irrigation method on the corn yield in the north Khuzestan. J. Agric. Eng. Res. 3(11): 91-100. (in Farsi) 

Kouchaki, E. and Nasiri Mahalati, M. 1992. Soil and Water Relationship. Jihad-e-University of Mashhad. Mashhad. Iran. (in Farsi)

Roberts, S. and Middleton, J. E. 1972. Environmental consideration in nitrogen irrigation managment for potato production on sandy soil. Proceeding of Annv. Pac. North-West Forth Conf. 23, 53-62.

Sepaskhah, A. R. 1996. Deficit irrigation by every-other furrow irrigation. Proceeding of the 8th Seminar of Irrigation and Drainage. Tehran. Iran. (in Farsi)

Sepaskhah, A. R. and Khajehabdollahi, M. H. 2005. Alternate furrow irrigation intervals for maize (Zea mays L.). Plant Production Sci. 8(5): 592-600.

Thinmegowda, S. and Devakumar, N. 1993. Analysis of moisture stress on growth and tuber yield of potato (Solanum tuberousum L.). Indian.Agric. 37(3):145-150.

Van Loon, C. D. 1981. The effect of water stress on potato growth development and yield.  Am. Potato J. 58, 51-69.

Vander Zagg, D. E. 1982. Water Supply to Potato Crops. The  Netherlands Potato Consultative Institute. NIVAA Holland.

Yonts, C. D., Eisenhauer, D. E. and Varner, D. L. 2007. Managing furrow irrigation systems. University of Nebraska-Lincoln Extension Pub. Available on the: http://www.ianrpubs.unl.edu/ epublic/live/Gl1338/build/g1338.pdf.