ایجاد ترک‌های طولی در محل خطوط کاشت با تغییرات در یک ردیف‌کار جهت بهبود سبز شدن بذر پنبه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

2 کارشناس بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

چکیده

پایین بودن درصد سبز شدن محصولات حساس به سله خاک یکی از مشکلات اساسی کشاورزان در سبز کردن بذر محصولاتی نظیر پنبه، چغندرقند، و پیاز در مناطق خشک است.  سله­شکنی به روش مکانیکی، حفظ رطوبت خاک، و استفاده از مواد اصلاح‌کنندة شیمیایی از راه­های مبارزه با این مشکل است.  با توجه به محدودیت منابع آب، نیاز به مهارت در عملیات سله‌شکنی و اقتصادی نبودن استفاده از مواد اصلاح­کننده شیمیایی، این روش­ها در همه شرایط موفق نمی­باشند.  سله عاملی محدودکننده و سبب رواج کشت دستپاش شده است که در آن مصرف بذر بیشتر است و سله‌شکنی و گاهی تنک‌کاری و واکاری ضرورت می­یابد.  پدیدة ترک­های طبیعی و انقباضی خاک و خارج شدن اتفاقی بذرهای جوانه­زده از درون این ترک­ها بدون هیچ­گونه مانع سبب شد امکان هدایت این ترک­ها به محل خطوط کاشت به عنوان روشی برای شکستن سله و بهبود سبز شدن بذرهای حساس مورد بررسی قرارگیرد.  اثرهای مکانیکی روی خاک در مرحلة کاشت با ایجاد شیاری باریک (گودی) در محل خطوط کاشت یکی از روش­های پیشنهاد شده برای ایجاد ترک است.  به همین منظور، تغییرات لازم در ردیف­کار اعمال و اثر آن در ایجاد ترک‌های طولی در محل خطوط کاشت و سبز شدن بذر پنبه در شرایط مزرعه­ای (بهینه) ارزیابی شد.  نتایج آزمایش­های مزرعه‌ای نشان داد که استفاده از عامل جویچه‌ساز کوچک در جلو شیاربازکن ماشین کاشت جهت ایجاد یک شیار کم­عمق (50 میلی­متر) و کاشت بذر در کف این شیار و تثبیت آن با یک چرخ فشار مخروطی سبب ظهور ترک‌های طولی در 96 درصد طول خطوط کاشت و سبز شدن بذر پنبه به میزان 72 درصد شد.  به منظور بررسی کارایی این روش در شرایط مدیریت زراعی زارع بر ایجاد ترک‌های طولی در محل خطوط کاشت و سبز شدن بذر پنبه، ماشین کاشت مجهز به عامل جویچه­ساز و چرخ فشار مخروطی در دو منطقه با بافت خاک رسی سیلتی و سیلتی ‌شنی در پلات‌های بزرگ (2000 مترمربع) با روش مرسوم از نظر میزان سبز شدن و شاخص­های دیگر سبز شدن محصول پنبه مقایسه شد.  نتایج نشان داد با مصرف بذر به تعدادی که حداکثر 2 برابر بوتة مورد نیاز را به­دست دهد می­توان بدون نیاز به سله­شکنی و تنک­کردن به تراکم مطلوب و توزیع یکنواخت­تر بوته­ها، نسبت به روش مرسوم، دست­یافت.  سود اقتصادی حاصل از کاشت به روش ایجاد ترک طولی نسبت به روش مرسوم به علت کاهش مصرف بذر به میزان 90 درصد و حذف عملیات سله‌شکنی مکانیکی و تنک­دستی، حدود 2100000 ریال به ازای یک هکتار برای کشاورز در شرایط فعلی خواهد بود. 

کلیدواژه‌ها


Awadhwal, N. K. and Thierstein, G. E. 1983. Development of rolling type soil crust breaker. AMA. 14(4): 31-33.

Bilbro, J. D. and Wanjura, D. F. 1982. Soil crusts and cotton emergence relationships. Trans. ASAE. 25(6): 1484-1494.

Chu, Y. N., Coble, C. G. and Jordan, W. R. 1991. Cotton emergence force as affected by soil temperature, moisture, and compression. Crop Sci. 31, 405-409.

Fox, W. E. 1964. Cracking characteristics and field capacity in a swelling soil. J. Soil Sci. 98, 413.

Gerard, C. J. 1980. Emergence force by cotton seedling. Agron. J. 72:473-476.

Goyal, M. R. 1982. Soil crusts seedling emergence. Review AMA. 13, 62-78.

Guidi, G., Pera, A., Giovannetti, M., Poggio, G. and Bertoldi, M. 1988. Variations of soil structure and microbial population in a compost amended soil. Plant Soil. 106, 113-119.

Heege, H. J. 1993. Seedling methods performance for cereals rap and beans. Trans. ASAE. 36, 653-661.

Hemmat, A. and Khashoei, A. A. 2003. Emergence of irrigated cotton in flatland planting in relation to furrow opener type and crust breaking treatments for Cambisols in centeral Iran. Soil & Till. Res. 70, 153-162.

Karalis, T. K. 2003. Integrated effects on the shrinkage stresses from the water loos in the soft cohesive soil. Inte. J. Eng. Sci. 41, 371-385.

Koochaki, A. 1994. Cultivation in arid regions. Jihad- Daneshgahi Pub. Mashad. Iran. (in Farsi)

Miller, D. E. and Gifford, R. O. 1970. Modification of soil crusts for plant growth. In "Soil Crust". Tech. Bull. 214. Agric Expt. Sta. Univ. Arizona.

Richards, L. A. 1953. Modulus of rupture as an index of crusting of soil. Soil Sci. Soc. Am. Proc. 217, 321-323.

Robertson, E. B., Sarig, S. and Fireston, M. K. 1991. Cover crop management of polysaccharide-mediated aggregation in an orchard soil. Soil Sci. Soc. Am. J. 55, 734-739.

Taki, O. 2004. The improvement of seedling emergence by crack development in crusting soils. PhD Thesis. Cranfield University at Silsoe. Bedfordshire. UK.

Taki, O. and Godwin, R. J. 2006. The creation of longitudinal cracks in shrinking soil to enhance seedling emergence. Part II. The effect of surface micro-relief. Soil Use Manage. 22, 305-314.

Taki, O., Godwin, R. J. and Leeds-Harrison, P. B. 2006. The creation of longitudinal cracks in shrinking soil to enhance seedling emergence. Part I: The effect of soil structure. Soil Use Manage. 22, 1-10.

Wolf, D. and Hards A. 1984. Soil compaction effects on cotton emergence Trans. ASAE. 30, 655-659.