تأثیر کم‌آبیاری بر عملکرد، اجزای عملکرد، و کارایی مصرف آب سیب‌زمینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار بخش آبیاری و فیزیک خاک مؤسسه تحقیقات خاک و آب

2 استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر کم­آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه سیب­زمینی است.  این پژوهش با استفاده از طرح  بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی چهار تخته مرکز تحقیقات کشاورزی چهار محال و بختیاری اجرا شد.  در این پژوهش، تیمارهای کم­آبیاری در پنجسطح شامل E0 (آبیاری­کامل)،  E1(85درصد)،  E2(70درصد)،E3  (55درصد) وE4   (30 درصد) تبخیر - تعرق واقعی گیاه سیب­زمینی حاصل از لایسیمتر زهکش­دار به­طور جداگانه در سه دورة رشد سیب­زمینی شامل T1: دورة استقرار بذر و رشد رویشی، T2: دورة رشد کامل، و T3: دورة رشد رسیدن آزمایش شدند.  صفات مورد بررسی در پژوهش عبارت­اند از: تعداد غده در هر بوته، درصد ریز و درشتی غده­ها، عملکرد اندام هوایی، عملکرد غده سیب­زمینی، میزان آب مصرفی، و کارایی مصرف آب.  نتایج این تحقیق بیانگر آن بود که حداکثر و حداقل عملکرد سیب­زمینی به­ترتیب در سطوح  بدون تنش و آبیاری با 30 درصد تبخیر- تعرق حاصل شده است.  در دورة اول رشد گیاه با کاهش آب مصرفی، عملکرد محصول و کارایی مصرف آب کاهش نشان می­دهد.  لیکن در دوره­های دوم و سوم رشد گیاه، با کاهش آب مصرفی کارایی مصرف آب افزایش می­یابد.  بیشترین کارایی مصرف آب در دوره رشد اول در تیمار بدون تنش آبیو در دورة دوم رشددر تیمار آبیاری با 55 درصد تبخیر- تعرق، و در دورة سوم رشد در تیمار آبیاری با30 درصد تبخیر-تعرق به­دست آمده است.  کاهش آب مصرفی به­ترتیب عبارت­اند از دوره­های اول 2/12، سوم 2/13و دوم 8/17 درصد که در آنها کاهش محصول به­ترتیب  برابر با 5/17، 1/11و 8/10 درصد بوده است.  به­طور کلی در دورة رشد دوم، تیمار 55 درصد تبخیر- تعرق و در دوره­های رشد اول و سوم تیمار 30 درصدتبخیر- تعرق  توصیه می­شود. 

کلیدواژه‌ها


Darwish, T., Atallah, T., Elkhatb, M and Hajason, S. 2002. Impact of irrigation and fertilization on nitrate leaching and soil-ground water contamination in Lebanon .WCSS. Aug. 14-21. Thailand.

Doorenbos, J. and Kassam, A. H. 1977. Yield response to water. Irrigation and Drainage Paper No. 33. FAO. Rome. Italy.

Eldredge, E. P., Holmes, Z. A., Mosley, A. R., Shock, C .C. and Stieber, T. D. 1996. Effects of transitory water stress on Potato tuber stem end reducing sugar and fry color. Ame. J. Potato Res. 73, 517-530.

Fabeiro, C. F., Martin, S. O. F. and Juan, J. A. 2001. Yield and size of deficit irrigated potatoes. Agric. Water Manage. 48, 255-266.

Hanc, D. C. and Pumphrey, F. V. 1984. Yield - Evapotranspiration relation ship and seasonal crop coefficients for frequently irrigated potatoes. Am. J. Potato Res. 61, 661-668.

Hang, A. N. and Miller, D. E. 1986. Yield and physiological responses of potatoes to deficit high Frequency Sprinkler Irrigation. Agron. J. 78, 436-440.

Hassanpana, D. and Hoseen zade, A. 2002. Evaluation of different varieties in different irrigation regimes and cut irrigation in the growth tuber stages in the Ardabil area. The 7th Iranian Crop Sciences Congress. Aug. 24-26. Karaj. Iran. (in Farsi)

Hegney, M. A. and Hoffman, H. P. 1997. Potato irrigation development of corporation project. Np. 6. Western Australia. Department of Agriculture of Western Australia.

Jefferies, R. A. and Lmackerron, P.  K . 1993. Responses of potato genotypes to drought. II: Leaf area index, growth and Yield. Annal. Appl. Bio. 122, 105-112.

Jolyni, M. and Alavishari, J. 2006. Study of the effects of irrigation method, planting, date and variety on true potato seed production. Agric. Sci. 16(2): 129-136. (in Farsi)

Kanoni, A. 2006. Comparison of drip and single row surface irrigation method in cultivars potato. The 9th    Iranian Crop Sciences Congress. Abowrehan. Iran. (in Farsi)

Karafyllidis, D. I., Stavropoulos, N. and Georgakis, D. 1996. The effects of water stress on the yielding capacity of potato crop and subsequent performance of seed tubers. Potato Res. 39, 153-163.

Lynch, D. R. and Tai, G. C. C. 1989a. An analysis of the yield responses of eight potato genotypes to water stress. Potato Abs. 14(11).

Lynch, D. R. and Tai, G. C. 1989b. Yield and yield component response of eight potato genotypes to water stress. Crop Sci. 29, 1207-1211.

Lynch, D. R., Foroud, N., Kozad, C .C. and Farries, B .C. 1995. The effect of moisture Stress at three growth stages on the yield, components of yield and processing quality of eight potato varieties. Am. J. Potato Res. 72, 375-385.

Martin, M. W. and Miller, D. E. 1983. Variations in responses of potato germplasm to deficit irrigation as affected by soil texture. Ame. J. Potato Res. 60, 671-683.

Martin, R. J., Jamieson, P. D., Wilson, D. R. and Fransis, G. S. 1992. Effects of soil moisture deficits on the yield and quality of "Russet Burbank" Potatoes New Zealand. J. Crop Hort. Sci. 20,1-9.

Meshkini, A., Noormohamadi, Gh. and Kashi, A. 2002. Study of effects on irrigation time and splits nitrogen on yield and yield component two potato varieties. The 7th Iranian Crop Sciences Congress. Aug. 24-26. Karaj. Iran. (in Farsi)

Miller, D. E and Martin, M. W. 1987. The effect of irrigation regime and sub soiling on yield and quality of tree potato cultivars. Ame. J. Potato Res. 64, 17-25.

Moshirijonafard, M., Tavjo, M., Asgari, Z., Jamaeati, Sh. 2006.The effect of different drip irrigation on the different pattern cultivars on the yield and yield components potato. The 9th  Iranian Crop Sciences Congress. Abowrehan. Iran. (in Farsi)

Rezaee, A. and Soltani, A. (Translator). 2006. Introduction to potato production. (in Farsi)

Robins, J. S. and Domingo, O. E. 1996. Potato yield and tuber shape as affected several soil Moisture deficits and plant spacing. Agron. J. 48, 488-492.

Shalheret, J. D. and Shimshi, T. M. 1983. Potato irrigation requirement in hot climate using sprinkler and drip Methods . Agron. J. 75, 13-16.

Shock, C. C. and Filbert, E. B. G. 2002. Deficit irrigation of potato. Irrigation and Drainage Paper No. 22. FAO. Rome. Italy.

Sobhani, A., Rahimian, M., Noormohamadi, Gh. and Majidi, A. 2000. The effects water stress and fertilization potassium on yield and yield component potato. J. Agric. Sci. Res. 3, 23-24. (in Farsi)

Stone, J. F. and Nofziger, P. L. 1993. Water use and yield of Cotton grown under wide spaced Furrow irrigation. Agric. Water Manage. 24, 27-38.

Stuik, P. C.  and Roorst, G. V. 1986. Effects of drought on the initiation, Yield and size distribution of tubers. Potato Res. 29, 487-500.

Stuik, P. C. and Voorst, G. V. 1996. Effects of drought on the initiation, yield and size distribution of tubers of Solanum tuberosum. Potato Res. 24, 487-500.

Susnoschi, M. and Shimshi, S. 1985. Growth and yield studies of potato development a semi-arid region -2: Effect of water stress and amounts of nitrogen top dressing on growth of several a cultivars. Potato Res. 28, 161-176.

Wright, J. L. and Stark, J. C. 1990. Potato. In: Stewart, B. A. and Neilsen, D. R. (Eds.) Irrigation of Agricultural Crops, Agronomy, Monograph. No. 30. Madison Wisconsin. USA.

Yuan, B. Z. and Nishiyama, Y. K . 2003. Effects of different irrigation regimes on the growth and yield of dirp-irrigated potato. Agric. Water Manage. 630, 153-167.