بررسی تأثیر روش‌های مختلف برداشت بر مقدار ضایعات دو رقم برنج در استان خوزستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

2 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات برنج مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

3 عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات برنج کشور.

چکیده

برداشت نیمه‌مکانیزه و چند مرحله‌ای برنج در استان خوزستان، ضایعات و افت زیادی به دنبال دارد.  برای برداشت برنج در منطقه، بسته به شرایط و امکانات، یکی از روش­های مستقیم یا غیرمستقیم یا استفاده از یکی از کوبنده‌های میخی یا سوهانی (کمباین‌های دارای کوبنده‌های میخی و یا سوهانی) معمول است.  به­منظور بررسی اثرروش­های مختلفبرداشت (و نیز نوع کوبنده) و رقم شلتوک بر میزان ضایعات، آزمایشی به­صورت کرت­های نواری در قالب طرح بلوک­ها کامل تصادفی با دو عامل (روش برداشت و رقم) و سه تکرار در سال­های 80 و 81 در ایستگاه‌ تحقیقات کشاورزی شاوور (خوزستان) اجرا شد.
 روش­های برداشت شامل برداشت غیرمستقیم به­علاوه کوبش با کمباین دارای کوبندة سوهانی، برداشت غیرمستقیم به­علاوه کوبش با کمباین دارای کوبندة دندانه میخی، برداشت مستقیم با کمباین دارای کوبندة سوهانی، و برداشت مستقیم با کمباین دارای کوبندة دندانه میخی به عنوان فاکتور عمودی و ارقام شلتوک شامل رقم پرمحصول LD183 و رقم محلی کیفی عنبوری قرمز به­عنوان سطوح فاکتور افقی در نظر گرفته شدند.  نتایج تجزیة دو ساله مر بوط به افت کمی نشان می­دهد که بین سال، روش­های برداشت، و اثر متقابل بین آنها تفاوت بسیار معنی‌دار وجود دارد، در حالی که بین ارقام اختلافی مشاهده نمی­شود.  با توجه به مقایسة میانگین‌ها، افت مربوط به سال اول (34/3 درصد) بیش از سال دوم (08/2 درصد) و افت کمّی رقم عنبوری (71/2 درصد) کمتر از رقم LD183، (74/2 درصد) است.  افت برداشت با کمباین دارای کوبندة دندانه میخی به­طور متوسط 73/1 درصد به­دست آمد که نسبت به کوبنده سوهانی (با افت متوسط 68/3 درصد) پایین­تر است.  در هر دو رقم برنج، کمترین افت مربوط به کمباین دندانه میخی است.  برداشت غیر مستقیم رقم LD183 و کوبش با کمباین سوهانی با افت متوسط 42/5 درصد در سال اول و برداشت غیرمستقیم رقم عنبوری قرمز با کوبش توسط کمباین میخی و میانگین افت 48/1 درصد در سال دوم به ترتیب بیشترین و کمترین میزان افت کمی را نشان می­دهند.  از نظر افت کیفی (میزان خرد برنج) بین روش­های برداشت اختلاف معنی‌دار مشاهده نمی­شود ولی بین سال اختلاف بسیار معنی‌دار است و افت مربوط به سال دوم (با 6/45 درصد) از سال اول (با 9/18 درصد) بیشتر است.  بین ارقام نیز افت معنی‌دار است.  رقم LD183 (با متوسط 2/34 درصد) میزان خرد برنج بیشتری نسبت به رقم عنبوری  قرمز (با متوسط 6/27 درصد) به دست داده است.  در تمام روش­های برداشت، رقم LD183  به­طور نسبی میزان خرد برنج بیشتری به همراه داشته است. 

کلیدواژه‌ها


Araullo, E., De Padua, B. and Graham, M. 1976. Rice Post-Harvesting Technology. International  Development Research Center. Ottawa.

Askari-Asliardeh, E. and Rasekh, M. 2007. Study of drum speed effect on threshing losses and waste in rice common variety. 3rd National Symposium on Losses of Agricultural Products. Tehran. Iran. (in Farsi)

Datt, P. and Annamalia, S. J. K. 1991. Design and development of straight through peg tooth type thresher for paddy. AMA. 22(4): 47-50.

Hunt, D. R. 1983. Farm Power and Machinery Management.  Iowa State University Pub.

Lchikawa, T. and Sugiyama, A. T. 1980. Development of a new combine equipped with screw type threshing and separating mechanisems. Japan Agric. Res. Quat. 20(1): 37-42.

Mansouri-Rad, D. 1993. Farm machinery and tractors. Bou-Ali Sina Pub. Hamedan. Iran. (in Farsi)

Masato, S. 1980. Performance of rice combine harvesters as evaluated by national test in Japan. Japan Agric. Res. Quat. 14(1): 20-23.

Mattews, J. and  Spadaro, J. J. 1975. Rice breakage during combine harvesting. Rice. J. 75(7): 59-63.

Modarres-Razavi, M. 1996. Grain harvesting equipment binders, threshers, combine harvesters. Emam Reza Pub. Mashhad. Iran. (in Farsi)

Sajwan, K., Kaplan, D. I. and Mittra, B. N. 1992. Milling quality of rice as influenced by time of harvesting and storage conditions. Tropical Agriculture. 69(3): 296-300.

Shaker, M., Afzali-nia, S. and Jamshidi, A. 1998. Study of the rice breakage rate in processing factories. J. Agric. Eng. Res. (in Farsi)

Siebemorgen, T. J., Lua, R., Castello, T. A. and Fryar, E. O. 1995. Effect of rice moisture content at harvest on economic return. Appl. Eng. in Agric. 11(5): 685-690.

Srivastava, A. K., Goering, C. E. and Rohrbach, R. P. 1993. Engineering Principles of Agricultural Machines. Textbook No. 8. ASAE. St. Joseph. MI 49085-9659. USA.