بررسی تأثیر نظام‌های بهره‌برداری خدماتی و خصوصی از ماشین و مساحت زمین زراعی بر شاخص‌های مکانیزاسیون محصول کلزا در فریدون‌شهر اصفهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران،

2 دانشیار پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 عضو هیئت مدیره بانک کشاورزی

4 استادیار پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

چکیده

به ­منظور بررسی استفاده نظام‌های بهره­برداری از ماشین­ها و ادوات کشاورزی و سطوح متفاوت زمین­های زراعی و تأثیر آنها بر بهره­وری اقتصادی و دیگر فاکتورهایی مانند هزینة تولید (نسبت مجموع هزینة­ تهیه نهاده­ها و عملیات به میزان سطح زیر کشت)، درآمد کل حاصل از تولید(نسبت مجموع درآمد حاصل از فروش محصولات اصلی و فرعی به میزان سطح زیر کشت)، عملکرد (نسبت کل محصول تولیدی به میزان سطح کشت)، و درجة مکانیزاسیون، تحقیقی در منطقه فریدون‌شهر استان اصفهان با 239 پرسشنامه و به دست آوردن داده­ها و تجزیه و تحلیل آنها در نرم­افزار تحلیل­گر SPSS13 با استفاده از روش فاکتوریل انجام گرفت.  نتایج نشان داد که نوع نظام بهره­برداری از ماشین بر بهره­وری اقتصادی اثر معنی­دار ندارد و در واقع در منطقة مورد نظر برای تولید محصول کلزا، خرید ادوات و ماشین­آلات به­طور شخصی و استفاده از آنها به صورت خصوصی یا اجاره، تفاوتی در میزان بهره­وری اقتصادی ایجاد نمی­کند.  اما مساحت زمین زراعی بر بهره­وری در سطح یک درصد معنی­دار است به طوری­ که با افزایش مساحت زمین زراعی، بهره­وری به طور معنی­داری افزایش می­یابد.  در این تحقیق اثر نوع نظام بهره­برداری بر هزینة کل تولید معنی­دار نشد ولی نظام بهره­برداری خصوصی به­طور معنی­داری باعث افزایش درآمد کل حاصل از تولید محصول و عملکرد آن نسبت به نظام ­بهره­برداری خدماتی شد اما درجة مکانیزاسیون در نظام ­بهره­برداری خدماتی بیشتر از خصوصی بود.  همچنین رابطة فاکتورهای فوق با مساحت زمین زراعی نیز معنی­دار شد و با افزایش مساحت زمین زراعی، هزینة کل تولید کاهش و دیگر فاکتورها افزایش یافت.

کلیدواژه‌ها


Abdollahi, M. 1998. Bureau of Farming Patterns. Department of farming system. Ministry of Agriculture. (in Farsi)

Alaverz, A. and Arias, C. 2002. Technical efficiency and farm size: A conditional analysis. Agric. Economics. 30, 241–250.

Almassi, M., Kiani, S. and Loveimi, N. L. 2001. Principles of Agricultural Mechanization. Sepehr Pub. (in Farsi)

Arsalanbod, M. and Esmailpour, A. 2000. Effect of farm smallness and fragmentation on production costs: Case of irrigated wheat in west Azarbayjan. Quarterly Agric. Economic Studies. 8(2):109-115. (in Farsi)

Bagi, F. S. 1982. Relationship between farm size and technical efficiency in west Tennessee agriculture. Southern J. Agric. Economic. 14, 139-144.

Crecent, R., Alvarez, C. and Fra, U. 2001. Economic, social and environmental impact of land consolidation in Galicia Spain. Land Use Policy. 19, 135-147.

Detoro, A. and Hansson, P. 2003. Machinery co-operative. A case study in Sweden. Biosys. Eng. 87 (1): 13–25.

Heydari, G. 1996. Land consolidation and agriculture development of Iran. Agric. Economics Develop. Quarterly J. 4(13): 1. (in Farsi)

Harris, A. and Murray, M. 2000. CUMA Farm Machinery Cooperative, Canada: Center for the Study of Cooperatives. University of Saskatchewan.

Heydari, G. and Niazi, J. 1995. Manual for Measurement and Analysis of Agricultural Production. Department of Plan and Programme. Ministry of Agriculture. Preface. (in Farsi)

Kopahi, M. and Kazemnejad, M. 1996. Calculation of productivity of varieties of farming tea using of production function. 1st Conference of Economic of Iran Agriculture. University of Sistan and Baluchistan. Zabol. Iran. (in Farsi)

Mazumdar, D. 1965. Size and farm productivity: A problem of Indian peasant agriculture. Economics. 32, 161-173.

Omidi, G. 2002. Evaluation of agricultural machineries farm system in Ilam province. M. Sc. Thesis. Science & Research Branch Islamic Azad University. (in Farsi)

Rao, A. P. 1967. Size of holding and productivity. Economics and Politics Weekly. Nov. Wheat in the Rain-Fed Regain of Northern Jordan.

Salehi, G. 2003. Comparison of agricultural machineries farming system of and presentation of suitable position in Kordestan province. M. Sc. Thesis. Faculty of Agriculture. Shahid Chamran University of Ahvaz. Ahvaz. Iran. (in Farsi)

Sklenicka, P. 2005. Applying evaluation criteria for the landconsolidation effect to three contracting study area in the Czech Republic. Land Use Policy. 23, 502–510.

Soltani, G., Najafi, A. and Torkamani, H. 1998. Management of Agricultural Unit. Shiraz University. Shiraz. Iran. (in Farsi)

Tavakoli, A. and Akbarifard, H. 1993. Effect of Collection of agricultural land on production - Case Study: Lanjan and Falavarjan. 2nd Symposium Policy of Iran Agriculture. Faculty of Agricultural Shiraz. University. Shiraz. Iran. (in Farsi)