تاثیر تغییرات دما و سرعت هوا بر فرایند خشک‌شدن و کیفیت کلزا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی.

2 دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس.

چکیده

در این تحقیق با به­کارگیری یک دستگاه خشک­کن آزمایشگاهی سه واحدی قابل اتصال به کامپیوتر، فرایند خشک‌شدن کلزا به‌صورت تک­لایه و پیوسته بررسی شد و با استفاده از طرح آماری کاملاً تصادفی تاثیر تغییرات دو عامل مهم یکی دمای خشک‌کردن و دیگری سرعت جابه­جایی هوای گرم بر پارامتر زمان و تغییر آهنگ خشک‌کردن، ضرایب نفوذ رطوبت، و انرژی فعال‌سازی محصول کلزا رقم اوپرا در دماهای 40 ، 50، و 60 درجة سانتی گراد و دو سرعت جابه­جایی هوای گرم 1 و 2 متر بر ثانیه ارزیابی شد.  همچنین، با استفاده از معادلة رگرسیونی خطی، مدل تخمین زمان خشک‌شدن کلزا در محدوده دمایی آزمایش­ها نیز ارائه شد.  علاوه بر شاخص‌های ذکرشده، پارامترکیفی درصد اسیدیته روغن کلزای خشک­شده نیز اندازه‌گیری شد.  نتایج به‌دست آمده نشان داد که تاثیر فاکتورهای دما و سرعت جابه­جایی هوا بر فرایند خشک‌شدن محصول کلزا معنی‌دار است.  تغییر دمای فرایند از 40 به 60 درجة سانتی­گراد، 4/66 درصد از زمان خشک‌شدن را کم کرد.  تغییر سرعت هوای گرم از 1 به 2 متر بر ثانیه موجب 4/29 درصد کاهش در زمان خشک‌شدن آن گردید.  ضریب نفوذ رطوبت دانة کلزا در محدوده دمایی تحقیق از 8-10×05694/2 تا 8-10×8061/5 مجذور متر بر ثانیه تغییر می‌کند.  انرژی فعال‌سازی نیز در حدود 34/27 تا 49/37 کیلو ژول بر مول به‌دست آمد.  از نظر کیفی تغییرات دما و سرعت هوا در محدوده­های ذکرشده تاثیری معنی‌دار بر افزایش اسیدهای چرب آزاد روغن استحصالی کلزای خشک­شده نداشت. 

کلیدواژه‌ها


Anon. 1981. Sunflower seed edible oil specification. Standard No. 1300. Iranian Standard and Industrial Research Institute. Karaj. Iran. (in Farsi)

Anon. 1982. Sesame liquid edible oil specification.Standard No. 1752. Iranian Standard and Industrial Research Institute. Karaj. Iran. (in Farsi)

Anon. 1990. Official method of analysis. Association of Official Analytical Chemists. No. 934.06. Arlington, VA.

Anon. 1993. Cotton seed liquid edible oil specification. Standard No. 1723. Iranian Standard and Industrial Research Institute. Karaj. Iran. (in Farsi)

Anon. 1997. Agricultural grain driers - determination of drying performance. Part 1: General. ISO, 11520-1. Geneve. Switzeland.

Anon. 1999. Construction and rating of equipment for drying farm crops. ASAE Standards. S248.3 DEC 95.

Anon. 1999a. Canola edible oil specification. Standard No. 4935. Iranian Standard and Industrial Research Institute. Karaj. Iran. (in Farsi)

Babalis, S. J. and Belessiotis, V. G. 2004. Influence of drying conditions on the drying constants and moisture diffusivity during the thin-layer drying of figs. J. Food Eng. 65, 449-458.

Brooker, D. B., Baker Arkema, F. W. and Hall, C. W. 1992. Drying and Storage of Grains and Oilseeds. AVI Book Pub. N. Y.

Canovas, V. G. and Mercado, H. V. 1996. Dehydration of Food. Chapman & Hall Pub. N. Y.

Chaly, T. F. and Sutherland, J. W. 1984. Heat damage to grain and seeds. J. Agric. Eng. Res. 30(4): 337-345.

Falade, K. O. and Abbo, E. 2007. Air-drying and rehydration characteristics of date palm (Phoenix dactylifera L.) fruits. J. Food Eng. 79, 724-730.

Gazor, H. R. and Hosienkhah, R. 2006. Assessment of Canola drying process and produced oil characteristics using fluidized bed dryer. Final Report. No. 792. Agricultural Engineering Research Institute. Karaj. Iran. (in Farsi)

Hashemi Tonekaboni, S. A. 1985. Experiments of Oils and Fats. University of Tehran Pub. Tehran. Iran. (in Farsi)

Hebbar, H. U. and Rastogi, N. K. 2001. Mass transfer during infrared drying of cashew kernel. J. Food Eng. 47, 1-5.

Hosienkhah, R. and Familmomen, R. 2004. Study and determination of drying method for rapeseed. Final Report. No. 1155. Agricultural Engineering Research Institute. Karaj. Iran. (in Farsi)

LoCurto, G. J., Zakirov, V. Bucklin, R. A. Hanes, D. M. Teixeira, A. A. Walton, O. R. Zhang, X.  and Vu-Quoc, L. 1997. Soybean friction properties. Annual International Meeting, ASAE. Paper No. 97-4108.

Mazza, G. 1984. Sorption isotherms and drying rates of Jerusalem artichoke (Helianthus tuberosus L.). J. Food Sci. 49, 384-388.

Mclean, K. A. 1989. Drying and Storing Combinable Crops. Farming Perss.London. England.

Mirnezami Ziabary, S. H., Sanei Shariatpanahi, M. 1996. General Experimental Analysis of Fat and Oils. Mashhad Pub. Mashhad. Iran. (in Farsi)

Mohammadzadeh, J. 2001. Study on effects of Canola drying condition on quantity and quality of produced oil. Final Report. No. 346. Agricultural Engineering Research Institute. Karaj. Iran. (in Farsi)

Mohsenin Nuri, N. 1970. Physical Properties of Plant and Animal Materials. Gordon and Breach Sci. Pub. N. Y.

Muir, W. E. and Sinha, R. N. 1985. Theoretical rates of flow of air at near ambient conditions required to dry rapeseed. Can. Agric. Eng. 28(1): 45-49.

Mujumdar, A. S. 2000. Drying Technology in Agriculture and Food Sciences. Science Pub. Inc. Enfield (NH), USA.

Sadowska, J., Fornal, J., Ostaszyk, A. and Szmatowicz, B. 1996. Drying conditions and processability of dried rapeseed. J. Sci. Food Agric. 72(2): 257-262.

Sutherland, J. W. and Chaly, T. F. 1982. Heated air drying of oil seeds. J. Stored Products Res. 18(2): 43-54.