ساخت و ارزیابی دستگاه کاشت مستقیم غلات در سیستم بی‌خاک‌ورزی مجهز به شیار بازکن فعال

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

2 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

چکیده

سیستم بی­خاک­ورزی در ایران به دلیل نبود ماشین ­کاشت مناسب جهت تأمین تماس کافی بذر با خاک، در بسیاری از موارد موفق نبوده ­است.  معرفی دستگاهی که بتواند در زمین­های­سخت (شخم نخورده) و با وجود کلش محصول قبلی در زمین، بذر و کود را در داخل شیاری در دو عمق مختلف قرار دهد، اولین قدم در راه پیاده کردن طرح­های پایلوت بی­خاک­ورزی و در نهایت ترویج آن در مناطق مستعد این روش کاشت است.  در این تحقیق، ساخت و ارزیابی شیار بازکن دیسکی فعال که به مانند
ارّه­ای دوار می­تواند شیاری در خاک ایجاد کند، در زمینی شخم نخورده و پوشیده از بقایای گیاهی ارزیابی شد.  در آزمون­های مقدماتی صفحة برش (شیار بازکن فعال) در سرعت­های دورانی مختلف و در شرایطی به­کار گرفته شد که هم جهت یا خلاف جهت چرخ­های تراکتور به حرکت در می­آمد.  نتایج این ارزیابی­ها نشان ­داد که چرخش صفحة برش در جهت خلاف چرخ­های تراکتور نه تنها شیاری نسبتاً خالی از خاک پس از عبور به­جا می­گذارد بلکه باعث برش عمیق­تر خاک نسبت به حالتی می­شود که هم جهت با چرخ های تراکتور بچرخد.  در این حالت، شیار بازکن توانست شیاری به عمق متوسط 5/5 سانتی­متر و به عرض متوسط 5/1 سانتی­متر بریده خاک آن را به سمت جلو و بالا پرتاب­ کند.  در حالی که چرخش صفحة برش در جهت چرخ­های تراکتور منجر به پر شدن مجدد شیار ایجاد شده می­شود.  برای جلوگیری از پرتاب خاک به جلو و بالا، یک گلگیر محافظ تعبیه شد.  این محافظ باعث شد که مقداری از خاک به سمت عقب واحد برش منحرف و از انتهای واحد برش مجدداً به داخل شیار ریخته شود و حدود یک چهارم عمق آن را پرکند.  از این مقدار خاک برای ایجاد لایه­ای از خاک بین کود و بذر استفاده شد.  برای این منظور لولة سقوط کود به فاصلة نزدیکی در پشت صفحه برش (در ارتفاع 5 سانتی­متری سطح زمین) قرار داده ­شد تا قبل از پر شدن بخشی از شیار، کود را در کف آن جایگذاری کند.  با نصب لوله­های سقوط بذر در امتداد شیار ایجاد شده با فاصله­ای از صفحة برش در بالای سطح خاک بذر در داخل شیار نیمه پر جایگذاری و خاک نرم باقیمانده در طرفین شیار بر اثر پوشانندة انتهایی روی بذر ریخته می­شود.  نتایج ارزیابی نهائی ماشین مجهز به چنین واحدهای کاشتی نشان می­دهد که در صورت رعایت نسبت بهینه سرعت دورانی شیار بازکن به سرعت پیشروی، این ماشین می­تواند در زمین شخم نخوردة پوشیده از بقایای گندم با به هم زدن کمتر از 10 درصد سطح خاک کود را در عمقی حدود 2 سانتی­متر پایین­تر از عمق مطلوب بذر قرار دهد و تماس کافی بذر با خاک را تأمین کند.

کلیدواژه‌ها


Anon. 2004. The leading edge, a publication dedicated to maximizing yield potential. Yetter Manufacturing Inc. In: www.yetterco.com

Anon. 2006. Evaluation Report of John Deere 1500 Power-Till Seeder. A Co-operation Program Between Alberta Farm Machinery Research Centre and Prairie. Agricultural Machinery Institute. In: www. agric. gov.ab.ca

Graham, J. P. and Ellis, F. B. 1980. The merits of precision drilling and broadcasting for the establishment of cereal crops in Britain. ADAS Quarterly Review. No. 38. 160-169.

Hemmat, A. and Taki, O. 2001. Grain yield of irrigated winter wheat as affected by stubble-tillage management and seeding rates in central Iran. Soil. Tillage Res. 63, 57-64.

Hofman, V., Fanning, C. and Deibert, E. 1988. Reduced tillage seeding equipment for small grains. North Dakota State Univ. Ext. Serv. Bull. AE-826.

Nasr H. M. and Selles, F. 1995. Seedling emergence as influenced by aggregate size, bulk density and penetration resistance of the seed bed. Soil. Tillage Res. 34, 61-76. 

Stephens, L. E. and Johnson, R. R. 1993. Soil strength in the seed zone of several planting systems. Soil Sci. Soc. Am. J. 57, 481-484.

Townsend, J. S. and Bethge, J. M.  1984. Furrow opener for proper seed and fertilizer placement in no-till. Proceeding of American Society of Agricultural Engineering Conference. 84, 1511-1518. 

Van Doren, D. M., Triplet, J. R. and Henry, J. E. 1976. Influence of long term tillage, crop rotation and soil type combinations on corn yield. Soil Sci. Soc. Am. J. 40, 100-105.