تأثیر زمان برداشت، روش‌های برداشت و خشک کردن بر خصوصیات کیفی زرشک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

2 مربی مجتمع آموزش عالی سراوان

چکیده

خراسان جنوبی با سطح زیر کشت 14000 هکتار، ۹۸/۷ درصد از تولید زرشک ایران را دارد.  آگاهی از زمان و روش مناسب برداشت و شیوة خشک کردن می‌تواند باعث تولید محصول با کیفیت بالاتر و ارتقای جایگاه این محصول در بازارهای داخلی و جهانی شود.  در این تحقیق به منظور دستیابی به شرایط بهینه تولید، تأثیر سه عامل روش برداشت زرشک در سه سطح (شاخه‌بر، خوشه‌چینی، و ضربه‌ای)، زمان برداشت در سه سطح (اواسط مهرماه، اواخر مهرماه، و اواسط آبان ماه)، و روش خشک کردن در سه سطح (سایه خشک، آفتاب خشک، و صنعتی) روی کیفیت محصول تولیدی بررسی شد.  نتایج نشان می‌دهد که جرم حجمی توده زرشک خشک شده، عامل ارزیابی پفکی بودن دانه‌های زرشک، تحت تأثیر روش برداشت و روش خشک کردن قرار دارد.  برداشت به روش شاخه بر موجب تولید محصول با کمترین جرم حجمی توده به میزان 86/214 کیلوگرم بر مترمکعب و در نتیجه پفکی­تر شدن دانه‌ها می‌شود.  پارامتر رنگ سنجی A که نشان­دهنده قرمزی دانه‌های زرشک است در روش آفتاب خشک و زمان برداشت اول کمترین و در روش سایه خشک و زمان برداشت سوم بیشترین میزان را دارد.  در روش آفتاب خشک و صنعتی به علت آسیب رسیدن به رنگ دانه‌های زرشک، کیفیت رنگ محصول کاهش پیدا می‌کند.  نتایج به دست آمده از آزمون حسی نیز مؤید این موضوع است و کارشناس‌ها بیشترین امتیاز را به نمونه‌های برداشت شده در روش خوشه‌چینی در زمان دوم برداشت و در روش سایه خشک داده­اند.  کمترین امتیاز کارشناس‌ها به نمونه‌های برداشت شده در روش ضربه‌ای و زمان اول برداشت داده شده است که در مقابل نور آفتاب خشک شده­اند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of Harvest Time, Harvest and Drying Methods on Barberries

چکیده [English]

South Khorasan province is the largest producer of barberries in Iran and the world, with 14000 hectares and 98.7% of the national barberry production. Knowledge of harvest timing, proper harvesting and drying methods increase the quality and improve the status of barberries on the domestic and global markets. This study investigated the effect of harvesting method (striking, picking up bunches, cutting branches), harvesting time (mid-October, late October and mid-November) and drying method (drying in shade, drying in sun, industrial dryer) on product quality. The results showed that the mass density of dried barberries is influenced by harvesting and drying methods. Cutting branches caused the lowest mass density (214.86 kg/m3). The lowest colorimetric quality samples were produced by drying in the sun after the first harvest time and the best quality was produced by drying in the shade after the third harvest time. Results showed that drying in the sun and industrial drying methods reduced the color quality of the product. The results of sensory tests confirmed that the best quality samples were harvested by picking up bunches at the second harvest time and shade drying. The lowest assessment was for samples harvested by striking at the first harvest time and sun drying.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Barberry
  • Drying methods
  • Harvest time
  • Harvest methods
Anon. 2009. Agricultural Statistical Bulletin. Ministry of Jihad-Agriculture. Khorasan Organization. (in Farsi) 

Azarpazhooh, E. and Mokhtarian, A. 2007. Investigation the effect of harvesting time and drying methods and packaging in jojuba in Iran. Pajouhesh and Sazandegi. 74, 193-199. (in Farsi)

Chaji, H., Ghasemzadeh, H. and Ranjbar, A. 2008. Effect of pretreatment of oil ethyl and potassium powder on barberry drying. The 5th engineering of agricultural machinery and mechanization congress, Mashhad University. (in Farsi)

Harr, T.L. and Hilde, G.H. 1998. Sensory Evaluation of Food. Principles and Practices. New York: Chapwan and Kall. IST. 

Kafi, M. and Balandari, A. 2002. Barberry, production and processing. Mahhad Pub. (in Farsi)  

Leon, K., Pedreschi, D. and Leon, J. 2006. Color measurement in L*A*B units from RGB digital images. Food Res. Inter. 39, 1084-1091.

Lovejoy, T., Chiteka, Z.A., Kadzere., I., Akinnifesi, F. and Tagwira, F. 2008. Ripening stage and drying method affecting colour and quality attributes of Ziziphus mauritiana fruit in Zimbabwe. African J. Biotechnol. 7(9): 2509-2513.

Rezaee, A., Rahemi, M., Navvab, F. and Gharaee, H. 2005. Effect of harvesting methods, washing and drying on Estahban ficus carica quality. The 4th Gardening Sciences Conference. Mashhad. Iran. (In Farsi)